Narcisme en jeugd, hoe empathie en zelfreflectie ontstaan in een onveilige omgeving

Als kind wist ik niet wat er ontbrak.
Ik voelde alleen dat er iets niet klopte.

Woorden had ik er nog niet voor. Laat staan dat ik begreep wat narcisme of een persoonlijkheidsstructuur was.

Als kind leef je in de wereld die er is. Je stelt geen diagnose. Je probeert alleen te begrijpen.

Ik keek. Ik voelde. Ik dacht na.

Over gedrag, over woorden, over stiltes, over blikken. Over waarom iemand iets zegt, iets doet, of juist niets doet.


Als kind voel je wat je nog niet kunt begrijpen

Pas veel later kwam het inzicht.

Zelfreflectie en empathisch vermogen zijn precies de eigenschappen die ontbreken binnen een narcistische persoonlijkheidsstructuur.

Het vermogen om naar jezelf te kijken. Het vermogen om werkelijk te voelen wat een ander ervaart.

Niet omdat iemand het niet wil, maar omdat het er van binnen eenvoudigweg niet is.


Wat ontbreekt bij narcisme

In zo’n omgeving gebeurt er iets met een kind.

Kinderen ontwikkelen vaak precies datgene wat in het gezin ontbreekt.

Maar dat is niet de enige uitkomst.

Sommige kinderen nemen het gedrag van de ouder over. Zonder dat ze het zelf doorhebben, worden ze onderdeel van dezelfde dynamiek waarin ze zijn opgegroeid.

Dat is geen keuze. Het is wat ze kennen.

Het wordt hun referentie voor relaties, voor macht, voor hoe je jezelf staande houdt.


Waarom patronen zich herhalen

En zo kan een patroon zich herhalen.

Wat eerst bij de ouder lag, verschijnt later opnieuw bij het kind.

Niet omdat het kind tekortschiet, maar omdat dit het enige model was dat het heeft geleerd.


Gevoeligheid als overlevingsmechanisme

Bij mij liep het anders.

Ik werd gevoelig voor stemmingen, voor onderstromen, voor spanning in een ruimte.

Ik leerde gezichten lezen. Kleine veranderingen in toon en houding opmerken.

Niet omdat ik dat wilde, maar omdat mijn systeem zich daarop afstemde.

Het werd mijn manier van overleven.


Wat mijn jeugd mij heeft gebracht

Terugkijkend zie ik hoe die gevoeligheid mijn leven heeft gevormd.

Mijn interesse in psychologie.
Mijn vermogen om mensen snel aan te voelen.
Mijn behoefte om te begrijpen wat er onder gedrag schuilgaat.

Het is geen toeval.

Het is gegroeid in de bodem waarin ik ben opgegroeid.

En daar zit iets paradoxaals in.

Juist de plek waar empathie ontbrak, heeft in mij een diep vermogen ontwikkeld om anderen te voelen.

Niet omdat het mij werd geleerd.

Maar omdat ik het zelf moest vinden.


Deze blog gaat over narcisme, jeugd en de ontwikkeling van empathie en zelfreflectie. Herken jij jezelf in het opgroeien met een narcistische ouder of merk je dat deze patronen nog doorwerken in je leven, dan kan dit inzicht geven in waar dat vandaan komt.

Denk je mooi
Minddrops

©Marnie ♥️